Haber: Özgür Dedeoluk
(AYDIN) – Aydın’ın Karacasu ilçesinde zeytin üreticileri, artan maliyetler, düşük alım fiyatları ve tüccarların alımları durdurması nedeniyle ürünlerini satamaz hale geldiklerini belirterek isyan etti. Kilogramı 15-25 liradan alıcı bulmakta zorlanan üreticilerden Fehmi Altınöz, “Biz resmen öldük, sahipsiziz. Yetim çocuklar gibiyiz” derken, Mehmet Tunçel ise “Eğer bir sene daha böyle giderse hepimiz zeytin ağaçlarını kesmek zorunda kalacağız” sözleriyle üretimin geleceğine ilişkin endişesini dile getirdi.
Aydın’ın Karacasu ilçesine bağlı Ataeymir Mahallesi’nde zeytin hasat sezonu, artan üretim maliyetleri ve düşük alım fiyatları nedeniyle krizle karşı karşıya kaldı. Bölgede zeytin alımlarının geçici olarak durdurulduğu öğrenilirken, üreticiler hem ürünlerini satmakta hem de sattıkları ürünlerin bedelini tahsil etmekte zorlandıklarını ifade etti. Gübre, mazot, sulama, budama ve işçilik giderlerinin arttığını belirten üreticiler, alım fiyatlarının maliyetlerini karşılamadığını söyledi. Zeytinin kilogramının tarlada 15-25 lira arasında alıcı bulduğunu, marketlerde ise 300-350 liraya satıldığını belirten üreticiler, aradaki fiyat farkına dikkati çekerek tepki gösterdi.
“BİZ RESMEN BİTTİK”
Zeytin üreticisi Fehmi Altınöz, artan maliyetler karşısında üretim yapmanın giderek zorlaştığını belirterek, “Abi biz resmen öldük, sahipsiziz. Yetim çocuklar gibiyiz. Üç yıl önce 100 lira olan zeytin baş kalibresi bugün 40-50 liraya düşer mi? 100-150 kilo zeytin topluyoruz, 3 bin lira yapıyor. Bunun 2 bin lirasını zaten amele alıyor. Gübresi, mazotu, suyu var. Neresi kâr bunun?” dedi.
Zeytin fiyatlarının diğer temel tüketim ürünleriyle karşılaştırıldığında düşük kaldığını ifade eden Altınöz, “Bir bardak çayın 25-30 lira olduğu yerde zeytinin 20-25 lira olması akıl kârı değil. Dökme yağ ihracatını açmadıkları sürece bu zeytin para etmez. İşçi tutsam zarara gireceğim, eşimle toplayabildiğimi toplayacağım, gerisi dalında kalacak” diye konuştu.
Yetkililere ve bölge milletvekillerine seslenen Altınöz, “Bu kadar ziraat odaları var. Yani bizim Aydın’ın 7 tane milletvekili var, 8 tane milletvekili var. Ya bir dertlerimizi dinlesin kardeşim. Bir köye gelsin, üreticinin yanında yer alsınlar. Bu kadar mı acizler ki! Biz resmen bittik” ifadelerini kullandı.
“BU YIL PARA DA DÖNMÜYOR”
Üretici Altınöz, bu sezon zeytin bedellerinin ödenmesi konusunda da endişe yaşadıklarını belirterek, şunları söyledi:
“Bu yıl para da dönmüyor. Bu yıl patronlar para da göndermiyor. Bak ben 10 gün zeytin verdim, daha benim aldığım bir gün harçlık parası. Para dönmüyor, hiçbir şey de yok. Geçen yıl, evvelsi yıl abi iki günde bir her gün paralarımızı nakit alıyorduk. E bu yıl para da dönmüyor. Ya hep içerdeyiz. Zeytinin ucuz olması yetmiyor da bir de ‘acaba paralarımız içeride kalır mı kalmaz mı’ onun derdindeyiz. Birikiyor yani.”
“BU ÇİFTÇİ İÇİN YIKIMDIR”
Zeytin üreticisi Mehmet Tunçel ise kilogram başına üretim maliyetinin 104 lira olarak açıklandığını, buna karşın ürünün 18-20 liradan alındığını belirterek, “Bu çiftçi için bir yıkımdır. Eğer bir sene daha böyle giderse hepimiz zeytin ağaçlarını kesmek zorunda kalacağız. Köyde üretici yaş ortalaması zaten 60 olmuş, genç nesil bu şartlarda durmaz” dedi.
“ÜRETİCİ YERLE YEKSAN OLDU”
31 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra zeytin üreticiliğine başladığını belirten İbrahim Kırtaş, üreticinin içinde bulunduğu duruma dikkati çekti. Kırtaş, “Üretici yerle yeksan olmuş durumda. Topladığım 275 kilo palamut zeytinini ortalama 20-22 liradan sattım, maliyetini imkanı yok karşılamıyor. Biz tarlada 20 liraya veriyoruz, markette aynı zeytin 300-350 lira. İthalata dayalı politikalardan vazgeçip kendi üreticimizi desteklememiz gerekiyor” diye konuştu.
“60 SENEDİR BÖYLESİNİ GÖRMEDİM”
60 yıldır zeytin üretimiyle uğraştığını belirten 79 yaşındaki Mustafa Bozoğlu da işçilik maliyetlerine vurgu yaparak, “60 senedir bu işlerle uğraşıyorum, böylesini görmedim. İşçi yevmiyesi 2 bin 100 lira, elinle toplatsan günde 100 kilo topluyor. Sattığın zaman zaten yevmiyeye gidiyor. Sadece zeytin değil, tüm tarım ürünleri bitti. Ağaçları kökleyeceğiz böyle giderse” ifadelerini kullandı.
“HÜKÜMET ACİL DESTEK VERMELİ”
Üretici Ahmet Düzalan, 25 dönümlük zeytinliğinin gübre, ilaç, budama ve toplama dahil toplam maliyetinin 700 bin liraya ulaştığını belirtti. Düzalan, “Sattığımız zaman elimize geçen para 870-900 bin lira arası. 40 ton ürünün karşılığında aileye kalan net para 200 bin lira. Bu parayla hangi aile geçinir, hangi çocuk okutulur? Hükümetin ticaret ve ihracat alanında acil destek vermesi gerekiyor” dedi.
Ataeymir Mahallesi’nde üreticiler, zeytin alım fiyatlarının maliyetleri karşılayacak seviyeye çıkarılmasını, dökme yağ ihracatına yönelik kısıtlamaların kaldırılmasını ve taban fiyat uygulamasını talep etti. Üreticiler ayrıca milletvekillerinin ve mülki idarecilerin bölgeye gelerek sorunları yerinde dinlemesini istedi.
